fa اثربخشی هنر‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر ترس از زایمان و ارتقاء کیفیت زندگی زنان باردار توانبخشی روانی Mental rehabilitation پژوهشي Research <span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">مقدمه:</span></span></span></b> <span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">ترس از زایمان پدیده‌ای شایع و اثرگذار بر سلامت روان و کیفیت زندگی زنان باردار است که می‌تواند تجربه بارداری و زایمان را با تنش و نگرانی همراه سازد. شناسایی مداخلات مؤثر برای کاهش این ترس، گامی مهم در ارتقای مراقبت‌های دوران بارداری محسوب می‌شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی هنردرمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر کاهش ترس از زایمان و بهبود کیفیت زندگی زنان باردار نخست‌زا و چندزا انجام شد.</span></span></span><b><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">روش</span></span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">&lrm;&lrm;</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">کار</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">: </span></span></span></b><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">این مطالعه نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون</span></span></span><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">&ndash;</span></span></span><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">پس‌آزمون و سه بازوی موازی (دو گروه مداخله و یک گروه کنترل) در سال ۱۴۰۴ در بندرعباس انجام شد. ۹۰ زن باردار واجد شرایط به روش تصادفی ساختاریافته در سه گروه ۳۰ نفره (نخست‌زا، چندزا و کنترل) قرار گرفتند. مداخله شامل هشت جلسه گروهی هنردرمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی به‌صورت حضوری و ساختارمند بود. ارزیابی‌ها در سه مرحله (پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری چهار هفته‌ای) انجام شد. ترس از زایمان با پرسشنامه </span></span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">W-DEQ</span></span></span><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black"> و کیفیت زندگی با فرم کوتاه </span></span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">SF-36</span></span></span><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black"> سنجیده شد. داده‌ها با نرم‌افزار </span></span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">SPSS-21</span></span></span><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black"> و آزمون‌های آماری مناسب تحلیل شدند. ملاحظات اخلاقی رعایت و رضایت آگاهانه اخذ شد.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">یافته‌ها</span></span></span></b><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">: گروه‌ها از نظر ویژگی‌های جمعیت‌شناختی همگن بودند (0/05></span></span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">P</span></span></span><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">). پیش از مداخله تفاوت معناداری در نمرات ترس از زایمان مشاهده نشد، اما پس از مداخله، کاهش معناداری در دو گروه مداخله نسبت به کنترل گزارش شد (0/001></span></span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">P</span></span></span><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">) و این اثر در پیگیری چهار هفته‌ای پایدار ماند. رضایت شرکت‌کنندگان بالا بود که نشان‌دهنده مقبولیت و کارآمدی مداخله در بهبود تجربه روانی و کیفیت زندگی آنان است</span></span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">.</span></span></span><b><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span><br> <span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">نتیجه‌گیری: </span></span></span></b><span lang="FA"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">هنردرمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی می‌تواند به‌عنوان مداخله‌ای مؤثر در کاهش ترس از زایمان و بهبود کیفیت زندگی زنان باردار به‌کار رود و در ارتقای سلامت روان دوران بارداری نقش مهمی ایفا کند.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:16px;"><strong>Introduction:</strong> Fear of childbirth is a prevalent psychological phenomenon that can adversely affect pregnant women&rsquo;s mental health and quality of life, often leading to heightened stress and anxiety during pregnancy and delivery. Identifying effective interventions to alleviate this fear is essential for improving the quality of prenatal care. The present study aimed to examine the effectiveness of mindfulness-based art therapy in reducing fear of childbirth and enhancing quality of life among primiparous and multiparous pregnant women.<br> <strong>Methods:</strong> This quasi-experimental study employed a pretest&ndash;posttest design with three parallel arms (two intervention groups and one control group) and was conducted in 2025 in Bandar Abbas, Iran. A total of 90 eligible pregnant women were selected using structured random sampling and allocated into three groups of 30 participants each (primiparous intervention, multiparous intervention, and control). The intervention consisted of eight structured, face-to-face group sessions of mindfulness-based art therapy. Assessments were conducted at three time points: baseline (pretest), immediately after the intervention (posttest), and at a four-week follow-up. Fear of childbirth was measured using the Wijma Delivery Expectancy/Experience Questionnaire (W-DEQ), and quality of life was assessed using the Short Form Health Survey (SF-36). Data were analyzed using SPSS version 21 and appropriate statistical tests. Ethical principles were observed, and informed consent was obtained from all participants.<br> <strong>Results:</strong> The groups were homogeneous in terms of demographic characteristics (P > 0.05). No significant differences were observed in fear of childbirth scores at baseline. However, post-intervention analyses revealed a significant reduction in fear of childbirth in both intervention groups compared with the control group (P < 0.001), and this effect was sustained at the four-week follow-up. Participant satisfaction with the program was high, indicating the acceptability and effectiveness of the intervention in improving psychological well-being and quality of life.<br> <strong>Conclusion:</strong> Mindfulness-based art therapy appears to be an effective intervention for reducing fear of childbirth and improving quality of life among pregnant women and may play a significant role in promoting maternal mental health during pregnancy.</span></span> هنر درمانی, ذهن آگاهی, اضطراب حاملگی, زنان باردار نخست‌زا, زنان باردار چندزا, کیفیت زندگی Art therapy, Mindfulness, Pregnancy anxiety, Primiparous women, Multiparous women, Quality of life 112 125 http://ijrn.ir/browse.php?a_code=A-10-890-1&slc_lang=fa&sid=1 Ashraf Beirami اشرف بیرامی drashrafbeirami@iau.ir 100319475328460013690 100319475328460013690 No Assistant Professor, Department of Nursing, Bandar Abbas Branch, Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran. استادیار، گروه پرستاری، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران shilan azizi شیلان عزیزی azizi.sh23@yahoo.com 100319475328460013691 100319475328460013691 Yes Mother and Child Welfare Research Center, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. مرکز تحقیقات مراقبت‎های مادر و کودک، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران