دوره 12، شماره 3 - ( بهار 1405 )
جلد 12 شماره 3 صفحات 32-22 |
برگشت به فهرست نسخه ها
استادیار گروه روانشناسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران. moshtaghisaeed@iau.ac.ir
چکیده: (752 مشاهده)
مقدمه: دانش آموزان دارای لکنت با مشکلاتی در زمینه اضطراب اجتماعی و خودکارآمدی تحصیلی مواجه هستند که به درمان آن کمتر توجه شده است. بنابراین، این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر اضطراب اجتماعی و خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان دارای لکنت انجام شد.
روش کار: پژوهــش حاضــر نیمــه آزمایشــی بــا طــرح پیش آزمــون و پس آزمــون بــا دوره پیگیــری همــراه بــا گــروه گواه بــود. جامعـه پژوهـش شـامل تمامـی دانـش آمـوزان پسر مقطع متوسطه اول دارای لکنت زبان شـهر دزفول در سـال تحصیلـی 1403-1404 بودند. در این راستا 30 نفر از آنان به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفره آزمایش و گواه گمارده شدند و به پرسشنامه های اضطراب اجتماعی برای نوجوانان (لاگرکا و لوپز، 1998) و خودکارآمدی تحصیلی (جینکز و مورگان، 1999) پاسخ دادند. سـپس گـروه آزمایـش بـه مـدت 10 جلسـه 90 دقیقـه ای پروتکل درمان ذهن آگاهی مبتنی بر شناخت (بوردیک، 2017) را دریافـت کردنـد، در حالیکه گروه گواه آموزشی دریافت نکرد. بعــد از اتمام جلســات پسآزمــون و دو ماه بعد نیز آزمون پیگیری اجرا شد. بــرای تحلیــل داده هــا از آزمــون اندازه گیــری مکــرر بــا نرم افــزار SPSS نسخه 24 استفاده شد.
یافته ها: نتایج نشان داد بین میانگین نمرات اضطراب اجتماعی و خودکارآمدی تحصیلی در دو گروه آزمایش و گواه در مرحله پیش آزمون، پس آزمون و دوره پیگیری تفاوت معنی داری وجود دارد و این مداخله توانسته منجر به کاهش اضطراب اجتماعی و افزایش خودکارآمدی تحصیلی در گروه نمونه شود (0/01>p). بر اساس اندازه اثر به دست آمده، تاثیر بر اضطراب اجتماعی 0/41 و بر خودکارآمدی تحصیلی 0/28 بود.
نتیجه گیری: میتــوان گفــت کــه شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بــر کاهش اضطراب اجتماعی و بهبود خودکارآمدی تحصیلی دانــش آمــوزان دارای لکنت میتواند موثر باشد. بنابراین، پیشـنهاد میشود شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی در کلینیک هـا و مراکـز خدمـات روانشناسـی به عنـوان یـک روش مداخلـه ای مؤثـر بـه کار گرفتـه شـود.
روش کار: پژوهــش حاضــر نیمــه آزمایشــی بــا طــرح پیش آزمــون و پس آزمــون بــا دوره پیگیــری همــراه بــا گــروه گواه بــود. جامعـه پژوهـش شـامل تمامـی دانـش آمـوزان پسر مقطع متوسطه اول دارای لکنت زبان شـهر دزفول در سـال تحصیلـی 1403-1404 بودند. در این راستا 30 نفر از آنان به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفره آزمایش و گواه گمارده شدند و به پرسشنامه های اضطراب اجتماعی برای نوجوانان (لاگرکا و لوپز، 1998) و خودکارآمدی تحصیلی (جینکز و مورگان، 1999) پاسخ دادند. سـپس گـروه آزمایـش بـه مـدت 10 جلسـه 90 دقیقـه ای پروتکل درمان ذهن آگاهی مبتنی بر شناخت (بوردیک، 2017) را دریافـت کردنـد، در حالیکه گروه گواه آموزشی دریافت نکرد. بعــد از اتمام جلســات پسآزمــون و دو ماه بعد نیز آزمون پیگیری اجرا شد. بــرای تحلیــل داده هــا از آزمــون اندازه گیــری مکــرر بــا نرم افــزار SPSS نسخه 24 استفاده شد.
یافته ها: نتایج نشان داد بین میانگین نمرات اضطراب اجتماعی و خودکارآمدی تحصیلی در دو گروه آزمایش و گواه در مرحله پیش آزمون، پس آزمون و دوره پیگیری تفاوت معنی داری وجود دارد و این مداخله توانسته منجر به کاهش اضطراب اجتماعی و افزایش خودکارآمدی تحصیلی در گروه نمونه شود (0/01>p). بر اساس اندازه اثر به دست آمده، تاثیر بر اضطراب اجتماعی 0/41 و بر خودکارآمدی تحصیلی 0/28 بود.
نتیجه گیری: میتــوان گفــت کــه شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بــر کاهش اضطراب اجتماعی و بهبود خودکارآمدی تحصیلی دانــش آمــوزان دارای لکنت میتواند موثر باشد. بنابراین، پیشـنهاد میشود شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی در کلینیک هـا و مراکـز خدمـات روانشناسـی به عنـوان یـک روش مداخلـه ای مؤثـر بـه کار گرفتـه شـود.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
توانبخشی روانی
دریافت: 1404/6/24 | پذیرش: 1404/11/28 | انتشار: 1405/3/29
دریافت: 1404/6/24 | پذیرش: 1404/11/28 | انتشار: 1405/3/29
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |