fa تاثیر توانبخشی روانی- اجتماعی بر بهزیستی روانشناختی، سلامت روان و نگرانی از تصویر بدنی در زنان ماستکتومی‌شده پژوهشي Research <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">چکیده</span></span></span></strong><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه: </span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سرطان پستان از شایع‌ترین تورمورهای بدخیم در زنان است که روش درمان رایج آن ماستکتومی می‌باشد. زنان ماستکتومی‌شده دارای مشکلات روانشناختی زیادی هستند. با توجه به اثربخشی رویکرد توانبخشی روانی- اجتماعی، پژوهش حاضر با هدف تعیین تاثیر توانبخشی روانی- اجتماعی بر بهزیستی روانشناختی، سلامت روان و نگرانی از تصویر بدنی در زنان ماستکتومی‌شده انجام شد.</span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روش کار: </span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روش مطالعه حاضر نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش زنان ماستکتومی‌شده در بیمارستان پاستورنو شهر مشهد در سال 1397 بودند. از میان اعضای جامعه تعداد 50 نفر پس از بررسی ملاک‌های ورود به مطالعه با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و با روش تصادفی ساده در دو گروه مساوی جایگزین شدند. گروه آزمایش 8 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت برنامه توانبخشی روانی- اجتماعی قرار گرفت و گروه کنترل آموزشی ندید. داده‌ها با استفاده از فرم</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> جمعیت‌شناختی و پرسشنامه‌های بهزیستی روانشناختی، سلامت روان و نگرانی از تصویر بدنی</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> جمع‌آوری و با آزمون‌های آماری خی‌دو، تی تست و تحلیل کوواریانس چندمتغیری تحلیل شدند.</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته‌ها: </span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج نشان داد که بین گروه‌های آزمایش و کنترل از نظر سن، تحصیلات و مدت زمان گذشته از عمل ماستکتومی </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در زنان ماستکتومی‌شده </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تفاوت معنی‌داری وجود نداشت (0/05</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">P></span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">). همچنین، در مرحله پیش‌آزمون گروه‌های آزمایش و کنترل از نظر </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بهزیستی روانشناختی، سلامت روان و نگرانی از تصویر بدنی </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تفاوت معنی‌داری نداشتند (0/05</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">P></span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)، اما در مرحله پس‌آزمون از نظر هر سه متغیر تفاوت معنی‌داری داشتند&nbsp; (0/05</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">P<</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">). به عبارت دیگر، برنامه توانبخشی روانی- اجتماعی باعث بهبود </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بهزیستی روانشناختی و سلامت روان و کاهش نگرانی از تصویر بدنی</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> در </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">زنان ماستکتومی‌شده </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شد (0/05</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">P<</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">).</span></span></span><br> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه‌گیری: </span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بر اساس نتایج، استفاده از رویکرد توانبخشی روانی- اجتماعی در کنار سایر رویکردهای آموزشی و درمانی توسط درمانگران و متخصصان سلامت برای بهبود ویژگی‌های روانشناختی مختلف به‌ویژه بهبود </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بهزیستی روانشناختی و سلامت روان</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و کاهش نگرانی از تصویر بدنی گروه‌های آسیب‌پذیر از جمله زنان ماستکتومی‌شده می‌تواند موثر واقع شود.</span></span></span> <strong>Abstract</strong><br> <strong>Introduction:</strong> Breast cancer is one of the most common malignant tumors in women which their most common treatment is mastectomy. Mastectomized women have a many psychological problems. Regarded to effectiveness of psycho-social rehabilitation, present research aimed to determine the effect of psycho-social rehabilitation on psychological well-being, mental health and body image concern in mastectomized women.<br> <strong>Methods:</strong> The method of present study was quasi-experimental with pretest and posttest design with control group. The research population was mastectomized women in Pastorno hospital of Mashhad city in 2018 year. From the members of population, 50 people after reviewing the inclusion criteria were selected by available sampling method and randomly replaced into two equal groups. The experimental group trained 8 sessions of 90-minutes as a group psycho-social rehabilitation program and the control group didn&rsquo;t receive any training. Data collected by form of demographic information and the questionnaires of psychological well-being, mental health and body image concern and analyzed with using statistical tests of Chi-square, t-test and multivariate analysis of covariance.<br> <strong>Results: </strong>The findings showed that there was no significant difference between the experimental and control groups in terms of age, education and duration of mastectomy in mastectomized women (P>0.05). Also, in the pretest stage there was no significant difference between the experimental and control groups in terms of psychological well-being, mental health and body image concern (P>0.05), but in the posttest stage there was significant difference in terms of all three variables (P<0.05). In the other words, psycho-social rehabilitation program led to significant improve of psychological well-being and mental health and significant decrease of body image concern in mastectomized women (P<0.05).<br> <strong>Conclusions: </strong>Based on the results, use from psycho-social rehabilitation approach along with other educational and therapeutic approaches by therapists and health professionals can be effective to improve different psychological characteristics especially improve psychological well-being and mental health and decrease of body image concern of vulnerable groups including mastectomized women. بهزیستی, تصویر بدنی, توانبخشی, سلامت روان, ماستکتومی Body Image, Mastectomy, Mental Health, Rehabilitation, Well-being 49 58 http://ijrn.ir/browse.php?a_code=A-10-469-1&slc_lang=fa&sid=1 Toktam Sadat Jafar Tabatabaei تکتم سادات جعفر طباطبایی toktamtabatabaee@yahoo.com 10031947532846006891 10031947532846006891 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Birjand Branch, Islamic Azad University, Birjand, Iran استادیار، گروه روانشناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران toktamtabatabaee@yahoo.com Salome Akbari سالومه اکبری akbarisalome1@gmail.com 10031947532846006892 10031947532846006892 No MA of Consultation and Guidance, Department of Psychology, Roodehen Branch, Islamic Azad University, Roodehen, Iran کارشناس ارشد مشاوره و راهنمایی، گروه روانشناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران Maryam Ghorbani مریم قربانی M_ghorbani1@atu.ac.ir 10031947532846006893 10031947532846006893 No PhD Student of Educational Technology, Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Science and Psychology, Allamed Tabatabaei University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری تکنولوژی آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران Nahid Nasirfam ناهید نصیرفام Nahidnasirfam1@gmail.com 10031947532846006894 10031947532846006894 No PhD Student of Educational Psychology, Department of Psychology, Birjand Branch, Islamic Azad University, Birjand, Iran دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران Fatemeh Esmaili فاطمه اسمعیلی Esmaili.fateme1@gmail.com 10031947532846006895 10031947532846006895 No Lecture, Department of Psychology, Birjand Branch, Islamic Azad University, Birjand, Iran مربی، گروه روانشناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران