fa اثربخشی درمان فراشناختی بر نگرانی، نشخوار فکری و کنترل آسم در بیماران مبتلا به آسم پرستاری توانبخشی Rehabilitation Nursing پژوهشي Research <strong>مقدمه: </strong>بیماران مبتلا به آسم درجات بالایی از استرس را تجربه میکنند. آسم یک مشکل عمده بهداشتی در اغلب نقاط دنیا است. روش های درمان روانشناختی می توانند سهم زیادی در کاهش اختلال های مرتبط با سلامت از جمله نگرانی، نشخوار فکری و کنترل آسم داشته باشند. هدف این مطالعه تعیین اثربخشی درمان فراشناختی بر نگرانی، نشخوار فکری و کنترل آسم در بیماران مبتلا به آسم بود.<br> <strong>روش کار:</strong> این مطالعه نیمه تجربی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش بیماران مرد مبتلا به آسم مراجعه کننده به کلینیک های تخصصی بخش خصوصی شهر ارومیه در سال 1398 بودند. تعداد 24 بیمار پس از بررسی ملاک های ورود به مطالعه با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و با روش تصادفی به کمک قرعه کشی در دو گروه آزمون و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمون ده جلسه 90 دقیقه ای (هفته ای یک جلسه) تحت درمان فراشناختی قرار گرفت و گروه کنترل آموزشی ندید. داده ها با پرسشنامه های نگرانی و نشخوار فکری و آزمون کنترل آسم جمع آوری و در نرم افزار SPSS-19 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.<br> <strong>یافته ها:</strong> یافته ها نشان داد که گروه های آزمون و کنترل از نظر سن، تأهل، تحصیلات و مدت بیماری تفاوت معنی داری نداشتند (P>0/05)علاوه بر آن، هر دو گروه در مرحله پیش آزمون از نظر نگرانی، نشخوار فکری و کنترل آسم تفاوت معنی داری نداشتند(P>0/05)اما در مرحله پس آزمون از نظر هر سه متغیر مذکور تفاوت معنی داری داشتند(P<0/001)همچنین، درمان فراشناختی باعث کاهش نگرانی و نشخوار فکری و افزایش کنترل آسم در بیماران مبتلا به آسم شد(P<0/001)<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> نتایج نشان دهنده اثربخشی درمان فراشناختی بر کاهش نگرانی و نشخوار فکری و افزایش کنترل آسم بود. بنابراین، برنامه ریزی جهت استفاده از درمان فراشناختی در کنار سایر روش های درمانی جهت بهبود ویژگی های مرتبط با سلامت در بیماران مبتلا به آسم ضروری است. <strong>Introduction: </strong>Patients with asthma experience high levels of stress. Asthma is a significant health problem in most parts of the world. Psychological therapy methods can play an essential role in reducing health-related disorders such as worry, rumination, and asthma control. This study aimed to determine the effectiveness of metacognitive therapy on worry, rumination, and asthma control in patients with asthma.<br> <strong>Methods: </strong>This study was quasi-experimental with a pre-test and post-test design with the control group. The study population was male patients with asthma referred to specialized clinics in the private sector of Urmia city in the 2019 year. Several 24 patients, after reviewing the inclusion criteria, were selected by purposive sampling method and randomly with lottery replaced into two groups of experimental and control. The experimental group received ten 90-minute sessions (one session per week) of the metacognitive therapy, and the control group did not receive any training. Data were collected by questionnaires of worry and rumination and asthma control test and analyzed in SPSS version 19 software.<br> <strong>Results: </strong>The findings showed that the experimental and control groups did not significantly differ in age, marriage, education, and duration of illness (P > 0.05). Also, based on every two groups in the pre-test phase did not significant difference in terms of worry, rumination, and asthma control (P > 0.05), but in the post-test stage, there were substantial differences in terms of all three variables (P < 0.001). Also, the metacognitive therapy led to decreased worry and rumination and increased asthma control in patients with asthma (P < 0.001).<br> <strong>Conclusions:</strong> The results indicated the effectiveness of metacognitive therapy on decreasing worry and rumination and increasing asthma control. Therefore, planning to use metacognitive treatment and other therapies is essential to improve health-related features in patients with asthma. آسم, درمان فراشناختی, کنترل آسم, نشخوار فکری, نگرانی. Asthma, Asthma Control, Metacognitive Therapy, Rumination, Worry. 20 29 http://ijrn.ir/browse.php?a_code=A-10-537-1&slc_lang=fa&sid=1 Behjat Ansari بهجت انصاری bahjat_ansari@yahoo.com 10031947532846009011 10031947532846009011 No Ph.D. Student of Psychology, Department of Psychology, Urmia Branch, Islamic Azad University, Urmia, Iran دانشجوی دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران SeyedReza Tasbihsazan سیدرضا تسبیح‌سازان tasbihsazan.r@gmail.com 10031947532846009012 10031947532846009012 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Urmia Branch, Islamic Azad University, Urmia, Iran استادیار، گروه روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران tasbihsazan.r@gmail.com Ali Khademi علی خادمی dr_ali_khademi@yahoo.com 10031947532846009013 10031947532846009013 No Associate Professor, Department of Psychology, Psychology Researches Center, Urmia Branch, Islamic Azad University, Urmia, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، مرکز تحقیقات روانشناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران MohammadKhaled Rezaei محمدخالد رضایی kh.rezaei@yahoo.com 10031947532846009014 10031947532846009014 No Assistant Professor, Department of Internal, Faculty of Medicine, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran استادیار، گروه داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران