Iranian Journal of Rehabilitation Research in Nursing

fa تاثیر اجرای برنامه خود مدیریتی 5آ بر توان خود مراقبتی بیماران تحت همودیالیز بستری در بیمارستان حضرت رسول اکرم (ص) شهرستان کلاله The effect of the implementation of the 5A self-management program on the self-care ability of hemodialysis patients admitted to Hazrat Rasool Akram (PBUH) hospital in Kalaleh city پرستاری توانبخشی Rehabilitation Nursing پژوهشي Research مقدمه: خودکار آمــدی در بیماران همودیــالیزی منجر به خود مدیریتی مناسب تر مشکلات بیماران می شود. . یکی از روش های افزایش توان خود مراقبتی، مدل کوتاه و ساده 5 آ  است که به بیماران در مراقبت از خود کمک می کند و تا حد امکان مدیریت بیماری به خود بیماران واگذار می شود. هدف از انجام مطالعه حاضر ، بررسی تاثیر اجرای برنامه خود مدیریتی 5آ بر توان خود مراقبتی بیماران تحت همودیالیز بستری در بیمارستان حضرت رسول اکرم (ص) شهرستان کلاله بود. روش کار: این پژوهش نیمه تجربی بر روی بیماران مراجعه کننده به همودیالیز بیمارستان حضرت رسول اکرم (ص) شهرستان کلاله انجام شد. با نمونه گیری در دسترس تعداد 60 بیمار در دو گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند. پس از تکمیل پرسشنامه دموگرافیک و خود مراقبتی (SCA)، اقدامات روتین در گروه کنترل انجام شد و اجرای مدل پرستاری 5آ به مدت سه ماه در گروه مداخله  انجام و برنامه خود مراقبتی به صورت حضوری و یا از طریق تماس تلفنی و پیامک اجرا شد. در نهایت تجزیه و تحلیل داده در نرم افزار SPSS ورژن 23 انجام شد(سطح معناداری در مطالعه حاضر کمتر از 0.5 در نظر گرفته شد) یافته ها: نتایج حاصل از مشخصات جمعیت شناختی نشان داد که بین دو گروه از نظر سن ، جنسیت، تحصیلات، تاهل  و زمان دیالیز پس از مداخله ، تفاوت معناداری وجود ندارد در حالی که پس از مداخله نمره توان خود مراقبتی در گروه مداخله  13/88 ± 126/76 و در مقایسه با گروه کنترل 0/18 ± 138/96 اختلاف معنادار بین دو گروه مشاهده شدP<0.05)) نتیجه گیری: اجرای برنامه خود مدیریتی مبنی بر مدل پرستاری 5آ  باعث افزایش توان مراقبتی بیماران همودیالیزی شد. بنابراین ترسیم وضعیت موجود در زمینه افزایش توان خود مراقبتی به روش 5 آ ، قادر است به پرستاران، مدرسان و برنامه ریزان آموزشی و مدیران پرستاری کمک نماید تا به الگویی مناسب در جهت ارائه مراقبتی و آموزشی متناسب با شرایط بیماران و نیازهای آنها دسترسی داشته باشند.   Introduction: Autonomy in hemodialysis patients leads to more appropriate self-management of patients' problems. One of the ways to increase self-care ability is the short and simple 5A model, which helps patients in self-care, and as much as possible, disease management is left to the patients themselves. The purpose of the present study was to investigate the effect of implementing the 5A self-management program on the self-care ability of hemodialysis patients admitted to Hazrat Rasool Akram (PBUH) hospital in Kalaleh city. Methods: This semi-experimental study was conducted on patients referred to hemodialysis in Hazrat Rasool Akram (PBUH) hospital in Kalaleh City. 60 patients were selected into intervention and control groups. After completing the demographic and self-care questionnaire (SCA), routine measures were performed in the control group, and the 5A nursing model was implemented for three months in the intervention group, and the self-care program was implemented in person or through phone calls and text messages. Finally, data analysis was done in SPSS software version 23 (the significance level in this study was considered less than 0.5) Results: The results of the demographic characteristics showed that there is no significant difference between the two groups in terms of age, gender, education, marriage, and dialysis time after the intervention, while after the intervention, the self-care ability score in the intervention group was 126.76 ± 13.88 and compared to the control group, a significant difference was observed between the two groups: 138.96 ± 0.18 (P<0.05). Conclusion: The implementation of the self-management program based on the 5A nursing model increased the care capacity of hemodialysis patients. Therefore, drawing the current situation in the field of increasing self-care capacity using the 5A method can help nurses, lecturers educational planners, and nursing managers to have access to a suitable model for providing care and education according to the conditions of patients and their needs.   همودیالیز, خود مدیریتی, مدل پرستاری 5آ, توان مراقبتی hemodialysis, self-management, 5A nursing model, care ability 49 58 http://ijrn.ir/browse.php?a_code=A-10-732-1&slc_lang=fa&sid=1 Ameneh Pirayandeh آمنه پیراینده mpira717@gmail.com 100319475328460012051 0009-0007-6689-6072 No Master's student in rehabilitation nursing, University of Rehabilitation Sciences and Social Health, Tehran, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد پرستاری توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Hamid Reza Khankeh حمید رضا خانکه hamid.khankeh@ki.se 100319475328460012052 100319475328460012052 Yes Professor of Nursing, Department of Clinical Sciences, University of Rehabilitation Sciences and Social Health, Tehran, Iran استاد پرستاری، گروه علوم بالینی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران hamid.khankeh@ki.se Narges Arslani نرگس ارسلانی nargesarsalani@gmail.com 100319475328460012053 100319475328460012053 No Associate Professor, Iranian Research Center on Aging, Department of Nursing, School of Rehabilitation Science, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran دانشیار، مرکز تحقیقات سالمندی، گروه آموزش پرستاری، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Mohsen Vahedi محسن واحدی mo.vahedi@uswr.ac.ir 100319475328460012054 100319475328460012054 No Assistant Professor of Biostatistics, School of Rehabilitation Sciences, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran,Iran. استادیار، گروه آمار زیستی- اپیدمیولوژی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.