fa اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر اضطراب اجتماعی و خودکارآمدی تحصیلی دانش-آموزان پسر دارای لکنت زبان توانبخشی روانی Mental rehabilitation پژوهشي Research <span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><strong><span lang="FA">مقدمه: </span></strong><span lang="AR-SA">دانش&shy; آموزان دارای لکنت با مشکلاتی در زمینه اضطراب اجتماعی و خودکارآمدی تحصیلی مواجه هستند که به درمان آن کمتر توجه شده است. بنابراین، این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی شناخت&shy; درمانی مبتنی بر ذهن &shy;آگاهی بر اضطراب اجتماعی و خودکارآمدی تحصیلی دانش&shy; آموزان دارای لکنت انجام شد.</span><br> <strong><span lang="FA">روش کار&shy;:</span></strong> <span lang="AR-SA">پژوهــش حاضــر نیمــه &shy;آزمایشــی بــا طــرح پیش&shy; آزمــون و پس &shy;آزمــون بــا دوره پیگیــری همــراه بــا گــروه گواه بــود. جامعـه پژوهـش شـامل تمامـی دانـش &shy;آمـوزان پسر مقطع متوسطه اول دارای لکنت زبان شـهر دزفول در سـال تحصیلـی 1403-1404 بودند. در این راستا 30 نفر از آنان به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به&shy; صورت تصادفی در دو گروه 15 نفره آزمایش و گواه گمارده شدند و به پرسش&shy;نامه&shy; های اضطراب اجتماعی برای نوجوانان (لاگرکا و لوپز، 1998) و خودکارآمدی تحصیلی (جینکز و مورگان، 1999) پاسخ دادند. سـپس گـروه آزمایـش بـه مـدت 10 جلسـه 90 دقیقـه &shy;ای پروتکل درمان ذهن &shy;آگاهی مبتنی بر شناخت (بوردیک، 2017) را دریافـت کردنـد، در حالی&shy;که گروه گواه آموزشی دریافت نکرد. بعــد از اتمام جلســات پس&shy;آزمــون و دو ماه بعد نیز آزمون پیگیری اجرا شد. بــرای تحلیــل داده &shy;هــا از آزمــون اندازه&shy; گیــری مکــرر بــا نرم &shy;افــزار </span>SPSS<span lang="FA"> نسخه 24 استفاده شد.</span><br> <strong><span lang="FA">یافته&shy; ها:</span></strong> <span lang="AR-SA">نتایج نشان داد</span><span lang="FA"> بین میانگین نمرات</span><span lang="AR-SA"> اضطراب اجتماعی و خودکارآمدی تحصیلی در دو گروه آزمایش و گواه در مرحله پیش&shy; آزمون، پس &shy;آزمون و دوره پیگیری تفاوت معنی&shy; داری وجود دارد و این مداخله توانسته منجر به کاهش اضطراب اجتماعی و افزایش خودکارآمدی تحصیلی در گروه نمونه شود (0/01></span>p<span lang="AR-SA">). بر اساس اندازه اثر به دست آمده، تاثیر بر اضطراب اجتماعی 0/41 و بر خودکارآمدی تحصیلی 0/28 بود. </span>&nbsp;<br> <strong><span lang="FA">نتیجه &shy;گیری:</span></strong> <span lang="AR-SA">می</span><span lang="FA">&shy;</span><span lang="AR-SA">تــوان گفــت کــه شناخت &shy;درمانی مبتنی بر ذهن &shy;آگاهی بــر کاهش اضطراب اجتماعی و بهبود خودکارآمدی تحصیلی دانــش &shy;آمــوزان دارای لکنت می&shy;تواند موثر باشد.</span><span lang="FA"> بنابراین،</span><span lang="AR-SA"> پیشـنهاد می&shy;شود شناخت &shy;درمانی مبتنی بر ذهن &shy;آگاهی در کلینیک &shy;هـا و مراکـز خدمـات روان&shy;شناسـی به عنـوان یـک روش مداخلـه &shy;ای مؤثـر بـه کار گرفتـه شـود</span><span lang="FA">.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:18px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><b>Introduction:</b> Students who stutter frequently experience difficulties related to social anxiety and academic self-efficacy, yet these challenges have received relatively little attention in the treatment literature. Therefore, this study aimed to determine the effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT) on social anxiety and academic self-efficacy in male students who stutter.<br> <b>Methods:</b> This study employed a quasi-experimental design with pre-test, post-test, and follow-up assessments, including a control group. The study population comprised all male high school students who stutter in Dezful city during the 2024&ndash;2025 academic year. A total of 30 students were selected via convenience sampling and randomly assigned to either an experimental group or a control group (n = 15 each). All participants completed the Social Anxiety Scale for Adolescents (La Greca & Lopez, 1998) and the Academic Self-Efficacy Scale (Jinks & Morgan, 1999). The experimental group subsequently received 10 sessions of a 90-minute Mindfulness-Based Cognitive Therapy protocol (Burdick, 2017), while the control group received no intervention. A post-test was administered upon completion of the sessions, followed by a follow-up assessment two months later. Data were analyzed using repeated measures ANOVA in SPSS version 24.<br> <b>Results:</b> The results revealed statistically significant differences between the experimental and control groups in mean scores of both social anxiety and academic self-efficacy across the pre-test, post-test, and follow-up stages. The intervention significantly reduced social anxiety and improved academic self-efficacy in the experimental group (p < 0.01). Based on the obtained effect sizes, the effect on social anxiety was 0.41 and on academic self-efficacy was 0.28.<br> <b>Conclusions:</b> Mindfulness-Based Cognitive Therapy appears to be effective in reducing social anxiety and improving academic self-efficacy among students who stutter. It is therefore recommended that MBCT be incorporated into clinics and psychological service centers as an evidence-based intervention for this population.</span></span><br> <br> <br> &nbsp; شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی , اضطراب اجتماعی, خودکارآمدی تحصیلی, لکنت زبان. Mindfulness -based Cognitive, Social anxiety, Academic self-efficacy, Stuttering. 0 0 http://ijrn.ir/browse.php?a_code=A-10-897-1&slc_lang=fa&sid=1 Elham KhaksarMadani الهام خاکسارمدنی elhamkhaksa7197@yahoo.com 100319475328460013748 0009-0007-8169-2086 No M.A. Student, Department of Psychology, Dez. C., Islamic Azad University, Dezful, Iran کارشناسی ارشد گروه روانشناسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران. Saeed Moshtaghi سعید مشتاقی moshtaghisaeed@iau.ac.ir 100319475328460013749 100319475328460013749 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Dez. C., Islamic Azad University, Dezful, Iran. moshtaghisaeed@iau.ac.ir استادیار گروه روانشناسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران. moshtaghisaeed@iau.ac.ir