Iranian Journal of Rehabilitation Research in Nursing

fa اثربخشی درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی بر وضعیت روانی و کیفیت زندگی در زنان مبتلا به کم‌کاری تیروئید The Effectiveness of Mentalization-Based Therapy (MBT) on Mental States and Quality of Life in Women with Hypothyroidism روانشناسی در پرستاری توانبخشی Psychology in Rehabilitation Nursing پژوهشي Research مقدمه: میان بیماران مبتلا به کم‌کاری تیروئید، مشکلات روان‌شناختی و کیفیت زندگی دو متغیر بااهمیت شناخته شده‌اند. از این رو پژوهش حاضر به مطالعه‌ی بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر ذهنی سازی بر وضعیت روانی (افسردگی و اضطراب) و کیفیت زندگی در زنان مبتلا به کم کاری تیروئید پرداخته است. روش کار: روش پژوهش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش، شامل کلیه زنان ۲۰ تا ۶۰ سال مبتلا به کم‌کاری تیروئید مراجعه‌کننده به مرکز مهدیه اصفهان در سال ۱۴۰۱ بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس، ۱۰۰ نفر انتخاب شدند. وضعیت روانی و کیفیت زندگی شرکت‌کنندگان با استفاده از پرسشنامه افسردگی، اضطراب و استرس (DASS-21) و نسخه کوتاه کیفیت زندگی بهداشت جهانی (WHO-QoL-BREF) بررسی گردید. از میان 65 نفر باقیمانده براساس معیارهای ورود، 30 نفر انتخاب و توسط روانپزشک همکار ابتلای آن‌ها به افسردگی و اضطراب تایید شد و به صورت تصادفی در دو گروه ۱۵ نفری آزمایش و کنترل قرار داده شدند. سپس شرکت‌کنندگان گروه آزمایش در ۱۲ جلسه‌ی ۹۰ دقیقه‌ای درمان ذهنی‌سازی را دریافت کردند. در تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز، آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌ مکرر و آزمون تعقیبی LSD به کار گرفته شد. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که میانگین نمرات پیش‌آزمون افسردگی و اضطراب گروه آزمایش به ترتیب از ۳۲ و ۳۵ به ۲۴ و ۳۱، در مرحله‌ی پس‌آزمون کاهش یافته است. هم‌چنین در مقایسه قبل و پس از مداخله میانگین نمرات ابعاد کیفیت زندگی گروه آزمایش شامل سلامت جسمانی، سلامت روانی، روابط اجتماعی و سلامت محیطی، به ترتیب از ۳۹، ۴۴، ۳۲ و ۴۵ به ۴۴، ۵۰، ۳۶ و ۴۹، افزایش یافته است. این وضعیت در مرحله‌ پیگیری نیز ثابت باقی مانده است. لذا MBT بر کاهش افسردگی و اضطراب و نیز افزایش کیفیت زندگی در زنان مبتلا به کم کاری تیروئید اثربخش است (۰/01≤P). نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج به دست‌آمده می‌توان نتیجه گرفت که از جمله رویکردهای آموزشی مؤثر برای کمک به زنان مبتلا به کم‌کاری تیروئید که دچار وضعیت خلقی پریشان و کیفیت زندگی پایین هستند، رویکرد ذهنی‌سازی است که می‌توان از این‌ رویکرد به‌عنوان یک الگوی درمانی مفید به منظور پیشگیری از اختلالات روان‌شناختی و نیز بهبود کیفیت زندگی بهره گرفت.   Introduction: Among patients with hypothyroidism, psychological problems and quality of life are two important variables. Therefore, the present research has investigated the effectiveness of mentalization-based therapy on mental status (depression and anxiety) and quality of life in women with hypothyroidism. Methods: The research method was semi-experimental with a pre-test, post-test & follow-up plan with a control group. The statistical population of the research included all women aged 20 to 60 with hypothyroidism who were referred to the Isfahan Mahdiyeh Center in 2022. Using the available sampling method, 100 people were selected. The participants’ mental states and quality of life were assessed using the Depression, Anxiety, and Stress Scale (DASS-21) and the Short-Form  World Health Organization&rlm; Quality-Of-Life&lrm; (WHO-QoL-BREF). Among the remaining 65 people based on the entry criteria, 30 people were selected and their depression and anxiety were confirmed by a psychiatrist, and they were randomly divided into two experimental and control groups of 15 people. Then the participants of the experimental group received MBT in 12 sessions of 90 minutes. In data analysis, analysis of variance with repeated measurement and LSD post hoc test were used. Results: The findings of the research showed that the average pre-test depression and anxiety scores of the experimental group decreased from 32-35 to 24-31, respectively, in the post-test stage. Also, comparing before and after the intervention, the average scores of the quality-of-life dimensions of the experimental group, including physical health, mental health, social relations, and environmental health, increased from 39, 44, 32, and 45 to 44, 50, 36, and 49, respectively. This situation has remained constant in the follow-up stage. Therefore, MBT is effective in reducing depression and anxiety and increasing the quality of life in women with hypothyroidism (p≤0.01). Conclusion: Based on the results obtained, it can be concluded that one of the effective educational approaches for women with hypothyroidism who are experiencing mood disturbances and a decreased quality of life is Mindfulness-Based Therapy (MBT). MBT can serve as a beneficial therapeutic model for prevention, helping to alleviate psychological disorders and enhance overall quality of life.   ذهنی‌سازی, وضعیت روانی, کیفیت زندگی, کم‌کاری تیروئید Mentalization, mental states, quality of life, hypothyroidism 55 65 http://ijrn.ir/browse.php?a_code=A-10-713-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Sahba زهرا صهبا zahra.sahba@gmail.com 100319475328460011859 100319475328460011859 No M.A. Student of Clinical Psychology, Department of Psychology, Khomeinishahr Branch, Islamic Azad University, Khomeinishahr/Isfahan, Iran. دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، گروه روان‌شناسی، واحد خمینی‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی‌شهر، اصفهان، ایران Zohreh Latifi زهره لطیفی h.yalatif@gmail.com 100319475328460011860 100319475328460011860 Yes Associate Professor, Department of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran. دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران z_yalatif@pnu.ac.ir Hossein Zarin حسین زرین hzarrin4013@ymail.com 100319475328460011861 100319475328460011861 No MD. Psychiatry, Professor in Department of Psychology, Khomeinishahr Branch, Islamic Azad University, Khomeinishahr, Iran متخصص اعصاب و روان، استاد گروه روان‌شناسی، واحد خمینی‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی‌شهر، اصفهان، ایران