fa اثربخشی برنامه توانبخشی بر خستگی بیماران تحت همودیالیز پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:tahoma;"><span style="font-size:12px;"><strong>مقدمه:</strong> خستگی یکی از شایعترین مشکلات در بیماران تحت همودیالیز می باشد که توجه به آن در پرستاری بسیار حائز اهمیت است. هدف این مطالعه تعیین تاثیر اجرای برنامه توانبخشی بر میزان خستگی بیماران می باشد.<span dir="LTR"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span><br> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> مطالعه حاضر از نوع شبه تجربی بوده و در آن از طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل استفاده شد. از طریق روش نمونه گیری مبتنی بر هدف و بر اساس معیارهای ورود 40 نفر انتخاب و به صورت تصادفی با استفاده از جدول اعداد تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند. برای گروه مداخله اجرای برنامه ی توانبخشی شامل انجام ماساژ کف پا در حین همودیالیز به مدت 10 دقیقه در 12 جلسه حین همودیالیز به طول مدت یک ماه همراه با آموزش الگوی فعالیت روزانه، آموزش رژیم غذایی و و داروها با حضور خانواده مددجو انجام شد. نمونه‌ها قبل ویک ماه بعد از مداخله، پرسشنامه ی خستگی <span dir="LTR">MFI-20</span> را تکمیل کردند. داده‌ها با نرم‌افزار آماری <span dir="LTR">SPSS19</span> و با استفاده از آزمون های آماری کای اسکوئر، دقیق فیشر، تی مستقل و زوجی و کواریانس تجزیه و تحلیل شدند.<span style="font-size:12.0pt;"></span><br> <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج نشان داد که بین دو گروه مداخله و کنترل از نظر توزیع متغیرهای زمینه ای تفاوتی وجود نداشت. میانگین میزان خستگی قبل از مداخله درگروه مداخله (5/54 &plusmn; 56/68) و در گروه کنترل (4/52 &plusmn; 55/72) بود که بعد از مداخله در گروه مداخله به (4/26 &plusmn; 49/25) و در گروه کنترل به (4/66 &plusmn; 55/11) رسید و این اختلاف در گروه مداخله معنی دار بود (0/001<span dir="LTR">p<</span>).<span style="font-size:12.0pt;"></span><br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> با توجه به نتایج به دست آمده می توان ذکر نمود که اجرای برنامه توانبخشی در کاهش خستگی بیماران همودیالیزی&nbsp; موثر است. بنابراین می توان روش به کار گرفته شده در پژوهش حاضر را به عنوان یک روش ساده، غیر تهاجمی، کم هزینه و موثر در کاهش خستگی بیماران همودیالیزی را به پرستاران پیشنهاد نمود. </span></span></div> <strong>Introduction:</strong> Fatigue is one of the most common problems in hemodialysis patients, which according to it is very important in nursing. This study aimed to determine the effect of rehabilitation plan on fatique in hemodialysis patients.<br> <strong>Methods: </strong>This study is Quasi-experimental study that in that Pretest-posttest plan with control group was used. 40 patients were selected Based on inclusion criteria and purposive sampling method and randomly divided into two groups of experimental and control by using a table of random numbers. For the intervention group, a rehabilitation program including foot massage during hemodialysis for 10 minutes in 12 sessions during hemodialysis for one month, with daily activity training, dietary training and medications with the presence of the family of the patient. Patient filled The Multidimensional Fatigue Inventory (MFI-20) before and one month after intervention. SPSS statistical software SPSS19 data using chi-square, Fisher&#39;s exact test, and independent t-test and paired T was performed.<br> <strong>Results:</strong> Results showed that no different between two groups of intervention and control about demographic characteristics. The mean fatigue Score was 56.68 &plusmn; 5.54 in intervention group, and 55.72 &plusmn; 4.52 in the control group before intervention, which respectively reached to 49.25 &plusmn; 4.26 and 55.11 &plusmn; 4.66 after implementation of the intervention and this difference was Significant in intervention group (P &le; 0.001).<br> <strong>Conclusions:</strong> According to the results we can say that rehabilitation plan is effective in reducing fatigue in hemodialysis patients. So it can be applied method of this study as a simple, non-invasive, low-cost and effective in reducing fatigue in hemodialysis patients to nurses suggests توانبخشی, خستگی, همودیالیز, بیمار rehabilitation, fatigue, hemodialysis, patient 23 30 http://ijrn.ir/browse.php?a_code=A-10-343-1&slc_lang=fa&sid=1 marzieh shayanimomtaz مرضیه شایانی ممتاز mshayanii@yahoo.com 10031947532846006100 10031947532846006100 No Department of Nursing, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه پرستاری،دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی،تهران،ایران Narges Arsalani نرگس ارسلانی nargesarsalani@gmail.com 10031947532846006101 10031947532846006101 Yes Department of Nursing, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه پرستاری،دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی،تهران،ایران Farahnaz Mohammadishahbolaghi فرحناز محمدی شاهبلاغی mshayanii@yahoo.com 10031947532846006102 10031947532846006102 No Department of Nursing, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه پرستاری،دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی،تهران،ایران Akbar Biglaryan اکبر بیگلریان mshayanii@yahoo.com 10031947532846006103 10031947532846006103 No University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی،تهران،ایران