Iranian Journal of Rehabilitation Research in Nursing

fa اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر بهزیستی روان‌شناختی و عواطف مثبت و منفی در دختران نوجوان دچار نشانگان بدریخت‌انگاری بدن The Effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy on Psychological Well-Being and Positive and Negative Emotions in Adolescent Girls with Body Dysmorphic Syndrome روانشناسی در پرستاری توانبخشی Psychology in Rehabilitation Nursing پژوهشي Research مقدمه و هدف: بهزیستی روان‌شناختی و عواطف از جمله کارکردهایی هستند که تحت تأثیر اختلال بدریخت انگاری بدن قرار می‌گیرند. هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی شناختدرمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر بهزیستی روان‌شناختی و عواطف مثبت و منفی در دختران نوجوان دچار نشانگان بدریخت‌انگاری بدن بود. روش کار: روش پژوهش نیمه تجربی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش، شامل دانش آموزان نوجوان دختر دچار نشانگان اختلال بدریخت انگاری بدن بودند که طی شش ماه نخست سال 1399 به کلینیک وابسته به آموزش و پرورش منطقه 5 تهران مراجعه داشتند و از میان آن‌ها 50 تن به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با گمارش تصادفی در 2 گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه جمعیت شناختی، «مقیاس بهزیستی روان‌شناختی ریف- نسخه تجدیدنظر شده» (Ryff Psychological Well-Being Scale-Revised Form) و «مقیاسهای عاطفه مثبت و عاطفه منفی» (Positive Affects and Negative Affects Scales) بود. روایی محتوای ابزارها به روش کیفی و پایایی به روش همسانی درونی با محاسبه ضریب آلفا کرونباخ اندازه‌گیری شد. پس از اجرای 6 جلسه آموزش برای گروه مداخله، دادههای پژوهش با استفاده از روش تحلیل کوواریانس در نرم‌افزار اس پی اس اس نسخه 24 تحلیل شد. یافته ها: یافته ها حاکی از تفاوت معنادار بین میانگین نمرات پسآزمون (001 /0≥P، 22/49= (1،48)F) در متغیر بهزیستی روان‌شناختی بود. تفاوت معنادار بین میانگین نمرات پس‌آزمون (001 /0≥P، 13/89= (1،48)F) در متغیر عاطفه مثبت و متغیر عاطفه منفی (001 /0≥P، 30/45= (1،48)F) بود. نتیجه گیری: نتایج نشان داد شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر بهزیستی روان‌شناختی و عواطف مثبت و منفی در دختران نوجوان دچار نشانگان بدریخت‌انگاری بدن مؤثر است. لذا پیشنهاد میشود که در کنار درمانهای پزشکی زمینه آموزش مداخلات رفتاری نظیر شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی را برای نوجوانان دچار نشانگان اختلال بدریخت انگاری فراهم شود.   Introduction and aim: Psychological well-being and emotions are among the functions that are affected by body deformity disorder. This study aimed to determine the effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy on psychological well-being and positive and negative emotions in adolescent girls with deformity syndrome. Methods: The research method was quasi-experimental through pre-test and post-test design, with a control group. The statistical population of this study included adolescent female students with perceived body deformity disorder who were referred to the clinic under the supervision of Tehran’s District 5 during the first six months of 2020. Among these subjects, 50 individuals were selected by purposeful sampling method and randomly allocated into the experimental and control groups. The research’s instruments included the demographic items,  revised  Ryff  Psychological Well-Being Scale, and Positive Affects and Negative Affects Scales. The content validity of the instruments was measured by qualitative method and their reliability was approved by Cronbach’s alpha coefficient. After performing 6 training sessions for the experimental group, the research data were analyzed using analysis of covariance in SPSS software (ver.24). Results: The results showed a significant difference between the mean scores of post-test (F(1,48)=22.49; P≤0.001) in the psychological well-being variable. There was a significant difference between the mean scores of post-test in the positive emotion variable (F(1,48)=13.89; P≤0.001) and the negative emotion variable (F(1,48)=30.45; P≤0.001). Conclusion: The results showed that mindfulness-based cognitive therapy is effective on psychological well-being and positive and negative emotions in adolescent girls with perceived body deformity syndrome. Therefore, it is suggested that in addition to medical treatments, behavioral interventions such as mindfulness-based cognitive therapy be provided for adolescents with deformity syndrome. بدریخت انگاری, بهزیستی, دختران, ذهن آگاهی, شناخت درمانی, عواطف. deformity, well-being, girls, mindfulness, cognitive therapy, emotions 64 79 http://ijrn.ir/browse.php?a_code=A-10-593-1&slc_lang=fa&sid=1 zahra Bahreini زهرا بحرینی zbahraini065@yahoo.com 10031947532846008956 10031947532846008956 No PhD Candidate in Psychology, Department of Psychology, Islamic Azad University, Zahedan, Iran. کاندیدای دکتری تخصصی روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران Farhad Kahrazehi فرهاد کهرازهی farhad_kahraz@ped.usb.ac.ir 10031947532846008957 10031947532846008957 Yes Associate Professor, Department of Psychology, Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran. دانشیار، گروه روان‌شناسی، سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران farhad_kahraz@ped.usb.ac.ir zahra Nikmanesh زهرا نیک منش zahranikmanesh@yahoo.com 10031947532846008958 10031947532846008958 No Associate Professor, Department of Psychology, Sistan and Baluchestan University, Zahedan, Iran. دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.